{"id":16,"date":"2018-10-26T10:05:22","date_gmt":"2018-10-26T08:05:22","guid":{"rendered":"https:\/\/kultura.koczala.pl\/gok\/?page_id=16"},"modified":"2022-08-03T14:20:09","modified_gmt":"2022-08-03T12:20:09","slug":"strefa-wiedzy-o-regionie","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/kultura.koczala.pl\/gok\/strefa-wiedzy-o-regionie\/","title":{"rendered":"Strefa wiedzy o regionie"},"content":{"rendered":"

\u015arodowisko geograficzne terenu.<\/strong><\/p>\n

Powiat cz\u0142uchowski to po\u0142udniowo \u2013 zachodni kraniec wojew\u00f3dztwa pomorskiego, teren dawnego pogranicza pomorsko \u2013 polskiego.<\/p>\n

Wie\u015b Kocza\u0142a po\u0142o\u017cona jest na p\u00f3\u0142nocno \u2013 zachodnim kra\u0144cu powiatu, na tak zwanych piaszczystych \u0142awicach zwanych sandrami, kt\u00f3re powsta\u0142y na przedpolu moreny czo\u0142owej poprzez wytworzenie w\u00f3d roztopowych. Cech\u0105 charakterystyczn\u0105 takiej powierzchni s\u0105 wzniesienia i kotliny o r\u00f3\u017cnicach wysoko\u015bci od 130 do 165 m  n. p. m. Rze\u017ab\u0119 terenu dodatkowo wzbogacaj\u0105 liczne zag\u0142\u0119bienia bezodp\u0142ywowe, kt\u00f3re s\u0105 wynikiem zalegania p\u0142at\u00f3w martwego lodu.<\/p>\n

Powiat cz\u0142uchowski nale\u017cy do najs\u0142abiej rozpoznanych rejon\u00f3w geologicznych, ze wzgl\u0119du na stosunkowo niewielk\u0105 ilo\u015b\u0107 g\u0142\u0119bokich wierce\u0144. Wiadome jest jednak, \u017ce obecne oblicze terenu zosta\u0142o ostatecznie uformowane w czwartorz\u0119dzie i najwi\u0119ksze znaczenie maj\u0105 twory plejstocenu – kompleksy glin zwa\u0142owych przedzielonych piaskami i \u017cwirami. W Koczale gleby wykszta\u0142cone zosta\u0142y na piaskach sandrowych i \u017cwirach oraz torfach, b\u0119d\u0105cych tworami holoce\u0144skimi. S\u0105 to g\u0142\u00f3wnie gleby bielicowe o ma\u0142ej i \u015bredniej warto\u015bci rolniczej.<\/p>\n

Z bogactw naturalnych Kocza\u0142a posiada du\u017ce z\u0142o\u017ca torfu, piasku i tak zwane margle \u0142\u0105kowe (kreda jeziorna), ale zasoby i niekorzystne warunki zalegania powoduj\u0105, \u017ce nie s\u0105 obecnie eksploatowane.<\/p>\n

Warunki klimatyczne Kocza\u0142y  uzale\u017cnione s\u0105 od jej po\u0142o\u017cenia przy granicy wzg\u00f3rz morenowych, na do\u015b\u0107 du\u017cej wysoko\u015bci w por\u00f3wnaniu z pozosta\u0142ym terenem powiatu. Charakteryzuje si\u0119 d\u0142ugim okresem zimowym (96 dni) i utrzymywaniem pokrywy \u015bnie\u017cnej do oko\u0142o 70 dni. Wiosna zaczyna si\u0119 bardzo p\u00f3\u017ano, a okres wegetacji i dojrzewania jest najkr\u00f3tszy. Cz\u0119stym zjawiskiem s\u0105 silne i gwa\u0142towne wiatry oraz obfite opady.<\/p>\n

Kocza\u0142a po\u0142o\u017cona jest w bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie jeziora Dymno, zwanego r\u00f3wnie\u017c Koczalskim. Jest to zbiornik pochodzenia glacjalnego, o powierzchni 78,5 ha, po\u0142o\u017conego 156 m n.p.m. i le\u017c\u0105cego w dorzeczu rzeki Brdy. Ma tu swoje \u017ar\u00f3d\u0142o r\u00f3wnie\u017c rzeka Ku\u017ania, kt\u00f3ra jest dop\u0142ywem Brdy i przep\u0142ywa wzd\u0142u\u017c ca\u0142ej miejscowo\u015bci. Wok\u00f3\u0142 wsi znajduje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c szereg innych jezior, w tym jezioro Przy\u0142\u0119ki\u0144skie i \u0141\u0119ki\u0144skie oraz P\u0142ociczno. Charakterystycznym elementem krajobrazu Kocza\u0142y s\u0105 tak\u017ce tak zwane oczka wodne i pozosta\u0142o\u015bci po nich w formie bagna i torfowiska.<\/p>\n

Kocza\u0142\u0119 i przylegaj\u0105cy do niej teren charakteryzuje bogactwo flory i fauny, kt\u00f3ra zacz\u0119\u0142a pojawia\u0107 si\u0119 na tym obszarze pod koniec epoki lodowcowej. Zmiany klimatu, rozw\u00f3j gleb i gospodarcza dzia\u0142alno\u015b\u0107 cz\u0142owieka sprawi\u0142y, \u017ce pojawi\u0142a si\u0119 nowa ro\u015blinno\u015b\u0107 i fauna, ale zachowa\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c gatunki reliktowe. Przewa\u017caj\u0105 lasy sosnowe z wyspowym wyst\u0119powaniem buka. Ponadto wyst\u0119puje na tym terenie d\u0105b bezszypu\u0142kowy i szypu\u0142kowy, grab, brzoza i olsza. Runo jest s\u0142abo rozwini\u0119te, a podszycie stanowi\u0105 mchy, porosty, bor\u00f3wki czernice i brusznice oraz \u015bmia\u0142ek pogi\u0119ty, per\u0142\u00f3wka, kostrzewa, tur\u00f3wka i inne. Swoist\u0105 ro\u015blinno\u015b\u0107 posiadaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c torfowiska z wieloma gatunkami wrzos\u00f3w i torfowc\u00f3w i jeziora, w kt\u00f3rych mo\u017cemy spotka\u0107 lobeli\u0119 jeziorn\u0105, brze\u017cyc\u0119 jednokwiatow\u0105, gr\u0105\u017cel \u017c\u00f3\u0142ty i grzybie\u0144 bia\u0142y.<\/a><\/p>\n

Bogata szata ro\u015blinna, jeziora i bagna tworz\u0105 dogodne warunki do bytowania dla wielu gatunk\u00f3w zwierz\u0105t. Z ptak\u00f3w wyst\u0119puje na tym terenie bociany, \u017curawie oraz nury, wios\u0142onogie i blaszkodziobe. Ze wzgl\u0119du na to, jeszcze przed wojn\u0105 Niemcy bardzo cz\u0119sto nazywali Kocza\u0142\u0119 \u201e\u017burawim zak\u0105tkiem\u201d.<\/p>\n

Z ssak\u00f3w najliczniejsze s\u0105 wed\u0142ug kolejno\u015bci: zaj\u0105ce, sarny, jelenie, dziki, lisy, kuny, wydry i bobry. Nie bez znaczenia jest r\u00f3wnie\u017c bogaty \u015bwiat zwierz\u0105t bezkr\u0119gowych, owad\u00f3w oraz ryb w tym pstr\u0105g\u00f3w potokowych. Wyst\u0119puj\u0105 r\u00f3wnie\u017c \u017cmije. Na terenie gminy Kocza\u0142a znajduj\u0105 si\u0119 cztery rezerwaty przyrody:<\/p>\n

    \n
  1. Rezerwat \u201eC\u0119gi Ma\u0142e\u201d, w kt\u00f3rym znajduje si\u0119 jezioro oligotroficzne (sk\u0105po\u017cywne), charakteryzuj\u0105ce si\u0119 du\u017c\u0105 przezroczysto\u015bci\u0105 wody oraz niewielk\u0105 ilo\u015bci\u0105 sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych. Ze wzgl\u0119du na porastanie dna i brzeg\u00f3w reliktowymi borealno \u2013 atlantyckimi gatunkami ro\u015blin, w tym lobeli\u0105 zwane jest jeziorem lobeliowym.<\/li>\n<\/ol>\n

    W rezerwacie spotka\u0107 mo\u017cemy r\u00f3wnie\u017c chronion\u0105 rosiczk\u0119.<\/p>\n

      \n
    1. Rezerwat \u201eBagnisko Nied\u017awiady\u201d, zawieraj\u0105cy sosnowy b\u00f3r bagienny z rozwini\u0119tymi torfowiskami le\u015bnymi.<\/li>\n
    2. Rezerwat \u201ePrzyto\u0144\u201d utworzony dla ochrony bobra i wydry.<\/li>\n
    3. Rezerwat \u201eBoche\u0144skie b\u0142ota\u201d, chroni\u0105ce unikalne gatunki ro\u015blin torfowych.<\/li>\n<\/ol>\n

      Ze wzgl\u0119du na urozmaicony teren, bogactwo r\u00f3\u017cnych typ\u00f3w jezior, ciekawe kompleksy le\u015bne z niespotykan\u0105 flor\u0105 i faun\u0105, przebiegaj\u0105 przez Kocza\u0142\u0119 i teren gminy dwie trasy rowerowe: \u201eSzafirowy szlak\u201d i \u201eNaszyjnik P\u00f3\u0142nocy\u201d, zwany r\u00f3wnie\u017c \u201eBursztynowym szlakiem\u201d.<\/p>\n

      <\/a><\/p>\n

      <\/p>\n

      KOCZA\u0141A – CIEKAWOSTKI GEOGRAFICZNO – PRZYRODNICZE <\/p>\n

      Kocza\u0142a le\u017cy w po\u0142udniowo-zachodniej cz\u0119\u015bci wojew\u00f3dztwa pomorskiego, w powiecie cz\u0142uchowskim. Powierzchnia gminy to 222 km2<\/sup>. Gmina liczy 29 miejscowo\u015bci i przysi\u00f3\u0142k\u00f3w, z kt\u00f3rych najwi\u0119ksze to:<\/p>\n

      Bielsko – B\u1f42lzig,                               D\u017awierzno \u2013 Darsen,<\/p>\n

      Dymin \u2013 Diemen,                            \u0141\u0119kinia \u2013 Lanken,<\/p>\n

      Niesi\u0142owo \u2013 Schulzenwalde,         Ostr\u00f3wek \u2013 Engsee,<\/p>\n

      Pietrzykowo \u2013 Peterkau,                Stara Brda \u2013 Altbraa,<\/p>\n

      Starzno \u2013 Starsen,                           Trzyniec \u2013 Steinforth,<\/p>\n

      Za\u0142\u0119\u017ce \u2013 Flemingsort.<\/p>\n

      W gminie jest siedem so\u0142ectw: Bielsko, \u0141\u0119kinia, Pietrzykowo, Starzno, Trzyniec, Za\u0142\u0119\u017ce i Kocza\u0142a, w kt\u00f3rej znajduje si\u0119 siedziba w\u0142adz gminy.<\/p>\n

      Urozmaicony teren obfituje w liczne i czyste jeziora, a lasy obejmuj\u0105 swoj\u0105 powierzchni\u0105 a\u017c 145 km2.<\/p>\n

      Na terenie gminy znajduje si\u0119 siedemna\u015bcie jezior, w tym jezioro Przy\u0142\u0119ki\u0144skie i \u0141\u0119ki\u0144skie oraz P\u0142ociczno. Najwi\u0119ksze z nich jest jezioro Dymno (Diemen). Jest to zbiornik pochodzenia glacjalnego, o powierzchni 78,5 ha, po\u0142o\u017cony 156 metr\u00f3w n.p.m. i le\u017c\u0105cy w dorzeczu rzeki Brdy.    Ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 czysto\u015b\u0107 i unikaln\u0105 flor\u0119 (ramienice) zaliczane jest do obszaru chronionego \u201eNatura 2000\u201d.<\/p>\n

      Ma tu swoje \u017ar\u00f3d\u0142o r\u00f3wnie\u017c rzeka Ku\u017ania, kt\u00f3ra jest dop\u0142ywem Brdy i przep\u0142ywa wzd\u0142u\u017c ca\u0142ej miejscowo\u015bci. Charakterystycznym elementem krajobrazu Kocza\u0142y s\u0105 tak\u017ce tak zwane oczka wodne i pozosta\u0142o\u015bci po nich w formie bagna i torfowiska.<\/p>\n

      Bogata szata ro\u015blinna, jeziora i bagna tworz\u0105 dogodne warunki do bytowania dla wielu gatunk\u00f3w zwierz\u0105t. Z ptak\u00f3w wyst\u0119puje na tym terenie bociany, \u017curawie oraz nury, wios\u0142onogie i blaszkodziobe. Ze wzgl\u0119du na to, jeszcze przed wojn\u0105 Niemcy bardzo cz\u0119sto nazywali Kocza\u0142\u0119 \u201e\u017burawim zak\u0105tkiem\u201d. Z ssak\u00f3w najliczniejsze s\u0105 wed\u0142ug kolejno\u015bci: zaj\u0105ce, sarny, jelenie, dziki, lisy, kuny, wydry i bobry.  Nie bez znaczenia jest r\u00f3wnie\u017c bogaty \u015bwiat zwierz\u0105t bezkr\u0119gowych, owad\u00f3w oraz ryb w tym pstr\u0105g\u00f3w potokowych. Wyst\u0119puj\u0105 r\u00f3wnie\u017c \u017cmije. Na terenie gminy Kocza\u0142a znajduj\u0105 si\u0119 cztery rezerwaty przyrody:<\/p>\n

        \n
      1. Rezerwat \u201eC\u0119gi Ma\u0142e\u201d<\/strong>, w kt\u00f3rym znajduje si\u0119 jezioro oligotroficzne (sk\u0105po\u017cywne), charakteryzuj\u0105ce si\u0119 du\u017c\u0105 przezroczysto\u015bci\u0105 wody oraz niewielk\u0105 ilo\u015bci\u0105 sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych. Ze wzgl\u0119du na porastanie dna i brzeg\u00f3w reliktowymi borealno \u2013 atlantyckimi gatunkami ro\u015blin, w tym lobeli\u0105 zwane jest jeziorem lobeliowym. W rezerwacie spotka\u0107 mo\u017cemy r\u00f3wnie\u017c chronion\u0105 rosiczk\u0119.<\/li>\n
      2. Rezerwat \u201eBagnisko Nied\u017awiady\u201d<\/strong>, zawieraj\u0105cy sosnowy b\u00f3r bagienny  z rozwini\u0119tymi torfowiskami le\u015bnymi.<\/li>\n
      3. Rezerwat \u201ePrzyto\u0144\u201d<\/strong> utworzony dla ochrony bobra i wydry.<\/li>\n
      4. Rezerwat \u201eBoche\u0144skie b\u0142ota\u201d<\/strong>, chroni\u0105ce unikalne gatunki ro\u015blin torfowych.<\/li>\n<\/ol>\n

        Z uwagi na to bogactwo, le\u015bnictwo i turystyka s\u0105 podstaw\u0105 gospodarki gminy.<\/p>\n\n\n

        \"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
        \"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

        KOCZA\u0141A- CZTERY NAZWY JEDNEJ MIEJSCOWO\u015aCI <\/p>\n\n\n\n

        Pierwsze wzmianki o miejscowo\u015bci jako Koczali<\/strong> pojawiaj\u0105 si\u0119 w roku 1286, gdy teren ten nale\u017ca\u0142 do ksi\u0105\u017c\u0105t pomorskich. W 1309 roku starosta cz\u0142uchowski \u2013 Miko\u0142aj z Ponieca, sprzedaje Kocza\u0142\u0119  Krzy\u017cakom i 30 listopada 1356 roku Krzy\u017cacy na nowo zak\u0142adaj\u0105 wie\u015b, zmieniaj\u0105c jej nazw\u0119 na Vlisensteyne<\/strong> zapisywan\u0105 r\u00f3wnie\u017c jako Fliessenstein lub Flie\u03b2enstein.<\/p>\n\n\n\n

        Nazwa ta pochodzi z j\u0119zyka niemieckiego i sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci. Cz\u0119\u015b\u0107 pierwsza nazwy: vlisen; mo\u017ce by\u0107 pochodn\u0105 od s\u0142owa: vlies \u2013 runo, co wskazywa\u0142oby, \u017ce przyczyn\u0105 za\u0142o\u017cenia miejscowo\u015bci w\u015br\u00f3d las\u00f3w, by\u0142o zatrudnienie jej mieszka\u0144c\u00f3w przy zbiorze runa le\u015bnego na przyk\u0142ad jag\u00f3d i grzyb\u00f3w. Zwracaj\u0105c uwag\u0119 na r\u00f3\u017cnice w pisowni wyst\u0119puj\u0105ce w dawnym  j\u0119zyku niemieckim, cz\u0119\u015b\u0107 pierwsza nazwy mo\u017ce brzmie\u0107 nie vlisen, a flisen, co nadawa\u0142oby jej zupe\u0142nie inne znaczenie, gdy\u017c wyraz fliese oznacza kamienn\u0105 tafl\u0119. Nazwa wsi pochodzi\u0142aby w tym przypadku od jej po\u0142o\u017cenia, kt\u00f3re przypomina p\u0142aski kamie\u0144 po\u015br\u00f3d otaczaj\u0105cej go kotliny. Jeszcze inne znaczenie ma wyraz flie\u00df, oznaczaj\u0105cy strumie\u0144. I to wyt\u0142umaczenie niemieckiej nazwy jest prawdopodobne, gdy\u017c przez Kocza\u0142\u0119 przep\u0142ywa rzeka o niemieckiej nazwie Hammerflie\u00df, czyli strumie\u0144 Ku\u017ania, wyst\u0119puj\u0105cy r\u00f3wnie\u017c pod nazw\u0105 Ku\u017anica i Kocio\u0142nica. Drugi cz\u0142on nazwy \u201esteyn\u201d najprawdopodobniej pochodzi od niemieckiego s\u0142owa stein, kt\u00f3re oznacza kamie\u0144, g\u0142az. W 1466 roku, po zawarciu pokoju Toru\u0144skiego miejscowo\u015b\u0107 powraca do Polski jako Koczalia <\/strong>(Koczale),<\/strong> ale ju\u017c po pierwszym rozbiorze w 1772 roku miejscowo\u015b\u0107 zostaje w\u0142\u0105czona do Prus i przyjmuje nazw\u0119 Fl\u1f42tenstein <\/strong>(Floetenstein).  Nazwa polska przesta\u0142a oficjalnie istnie\u0107 najprawdopodobniej po 1766 roku, ale przetrwa\u0142a w aktach ko\u015bcio\u0142a katolickiego.<\/p>\n\n\n\n

        Dopiero po II wojnie \u015bwiatowej wraca do Polski przyjmuj\u0105c polsk\u0105 nazw\u0119 Kocza\u0142a<\/strong>. Pochodzenie nazwy polskiej r\u00f3wnie\u017c nie jest dok\u0142adnie znane. Wed\u0142ug s\u0142ownika etymologicznego, podstaw\u0105  nazwy jest sylaba >Kocz-, Kok<. By\u0142a ona stosowana przy tworzeniu nazw zwierz\u0105t i ro\u015blin, na przyk\u0142ad: kocot = kogut, koczak = skrzyp. Poniewa\u017c Kocza\u0142a po\u0142o\u017cona jest na piaszczystych ziemiach, gdzie w wyst\u0119puje w bardzo du\u017cych ilo\u015bciach ro\u015blina \u2013 kocanka piaskowa, by\u0107 mo\u017ce jej nazwa by\u0142a podstaw\u0105 w tworzeniu nazwy wsi. Pochodzenie mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c nawi\u0105zywa\u0107 do po\u0142o\u017cenia wsi w kotlinie przypominaj\u0105cej kocio\u0142 lub te\u017c od staropolskiej pisowni wyrazu ko\u015bci\u00f3\u0142 \u2013 koscziol.<\/p>\n\n\n\n

        Za pochodzeniem nazwy od wyrazu koscziol przemawia data powstania ko\u015bcio\u0142a w Koczale na prze\u0142omie XII\/XIII wieku, jako pierwszego na tym terenie, przed ko\u015bcio\u0142ami w Starznie (1280) i Bia\u0142ym Borze (oko\u0142o 1287 roku). Zupe\u0142nie odmienn\u0105 podstaw\u0119 pochodzenia nazwy Kocza\u0142a przedstawiaj\u0105 historycy niemieccy, wywodz\u0105c j\u0105 od niemieckiego nazwiska Gottschalk.<\/p>\n\n\n\n

        \"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
        \"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

        KOCZA\u0141A – TEGO JU\u017b NIE ZOBACZYSZ <\/p>\n\n\n\n

        KO\u015aCI\u00d3\u0141 EWANGELICKI<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Dzisiejszy Gminny O\u015brodek Kultury w Koczale mie\u015bci si\u0119 w murach dawnego ko\u015bcio\u0142a ewangelickiego, kt\u00f3ry zosta\u0142 wybudowany w 1909 roku dzi\u0119ki stowarzyszeniu Gustav \u2013 Adolf \u2013 Vereins. Ewangelicy wybudowali go na wzniesieniu zwanym Babylon, gdzie wcze\u015bniej najprawdopodobniej sta\u0142 pierwszy ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki. By\u0142 on prawie replik\u0105 wybudowanego ko\u015bcio\u0142a katolickiego. Po wojnie zrujnowany ko\u015bci\u00f3\u0142 cz\u0119\u015bciowo rozebrano i zamieniono na sal\u0119 gimnastyczn\u0105, a mi\u0119dzy prezbiterium i transeptem postawiono \u015bcian\u0119, aby wyodr\u0119bni\u0107 mieszkanie dla nauczyciela. W 1977 roku budynek przebudowano ponownie, zamieniaj\u0105c sal\u0119 gimnastyczn\u0105 na Gminny O\u015brodek Kultury.<\/p>\n\n\n\n

        KLON \u201eKOCZA\u0141EK\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Tu\u017c obok Gminnego O\u015brodka Kultury , na rozwidleniu dr\u00f3g mie\u015bci\u0142 si\u0119 kolejny przyk\u0142ad, kt\u00f3rego dzisiaj w dawnej formie nie zobaczysz. To klon, kt\u00f3ry przez wiele lat by\u0142 pomnikiem przyrody i symbolem Kocza\u0142y. Niestety uderzenie pioruna spali\u0142o cz\u0119\u015bciowo drzewo, kt\u00f3re ze wzgl\u0119du na bezpiecze\u0144stwo mieszka\u0144c\u00f3w w 2008 roku musia\u0142o zosta\u0107 wyci\u0119te. Z okazji 660 rocznicy lokacji Kocza\u0142y, cz\u0119\u015bciowo spr\u00f3chnia\u0142y pie\u0144 w 2016 roku wydr\u0105\u017cono, umieszczaj\u0105c wewn\u0105trz kapsu\u0142\u0119 czasu i sadz\u0105c srebrny \u015bwierk.<\/p>\n\n\n\n

        \"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
        \"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

        ULICAMI DAWNEJ KOCZA\u0141Y <\/p>\n\n\n\n

        CIEKAWA ARCHITEKTURA ULICY CZ\u0141UCHOWSKIEJ<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Cz\u0142uchowska to obok ulicy Miasteckiej, g\u0142\u00f3wna ulica Kocza\u0142y. W bardzo dobrym stanie zachowa\u0142o si\u0119 wiele budynk\u00f3w z pocz\u0105tku XX wieku i chocia\u017c zmieni\u0142o si\u0119 ich przeznaczenie, to nadal mo\u017cemy je zobaczy\u0107 w niezmienionej formie.  Jedynym budynkiem, kt\u00f3ry trudno rozpozna\u0107 z fotografii to dawny hotel  Schalapski, kt\u00f3ry w czasach PRL by\u0142 restauracj\u0105 \u201eKosmos\u201d, p\u00f3\u017aniej \u201ePolonez\u201d, siedzib\u0105 sklep\u00f3w i administracji Gminnej Sp\u00f3\u0142dzielni \u201eSamopomoc Ch\u0142opska\u201d, a nawet dyskotek\u0105.  Czy spaceruj\u0105c ulic\u0105 Cz\u0142uchowsk\u0105, potrafisz odnale\u017a\u0107 pokazane na fotografiach domy?<\/p>\n\n\n\n

        \"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
        \"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
        \"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
        \"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
        \"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
        \"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
        \"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
        \"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
        \"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

        WARTO ZOBACZY\u0106 <\/p>\n\n\n\n

        KO\u015aCI\u00d3\u0141 POD WEZWANIEM NARODZENIA NAJ\u015aWI\u0118TSZEJ MARII PANNY W KOCZALE<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Pierwsza parafia w Koczale powsta\u0142a tu\u017c przed ko\u0144cem panowania Boles\u0142awa \u015amia\u0142ego, co oznacza\u0142oby lata 1075-1079, ale na mapie sporz\u0105dzonej przez historyka Stanis\u0142awa Kujota oznaczona jest jako za\u0142o\u017cona pomi\u0119dzy 1150, a 1295 rokiem. Obecny budynek ko\u015bcio\u0142a parafialnego w Koczale powsta\u0142 w 1902 roku. Zosta\u0142 wybudowany na miejscu starej, drewnianej \u015bwi\u0105tyni, kt\u00f3ra sp\u0142on\u0119\u0142a w wyniku uderzenia piorunu w 1891 roku. Wewn\u0105trz \u015bwi\u0105tyni znajduje si\u0119 wyposa\u017cenie barokowe, uratowane przez wiernych z drewnianego ko\u015bcio\u0142a po po\u017carze 19 maja 1891 roku: p\u00f3\u017anobarokowy o\u0142tarz g\u0142\u00f3wny z pierwszej po\u0142owy XVIII wieku, p\u00f3\u017anobarokowy lewy o\u0142tarz boczny \u015awi\u0119tej Marii Magdaleny z roku 1701, rokokowy prawy o\u0142tarz boczny z pocz\u0105tku XVIII wieku, p\u00f3\u017anobarokowa ambona z pocz\u0105tku XVIII wieku ze s\u0142awnym biblijnym Samsonem oraz rokokowa chrzcielnica z pierwszej po\u0142owy XVIII wieku.<\/p>\n\n\n\n

        \"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

        KO\u015aCI\u00d3\u0141 POD WEZWANIEM \u015aWI\u0118TEGO ANDRZEJA BOBOLI<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Kamienne fundamenty ko\u015bcio\u0142a w Pietrzykowie pochodz\u0105 z czas\u00f3w krzy\u017cackich (\u015bredniowiecze) i s\u0105 starsze ni\u017c ko\u015bci\u00f3\u0142 w Starznie. Po spaleniu drewnianego ko\u015bcio\u0142a w 1617 roku wybudowano ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3rego mury i jedno witra\u017cowe okno nad drzwiami bocznymi przetrwa\u0142y do dnia dzisiejszego.<\/p>\n\n\n\n

        \"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

        KO\u015aCI\u00d3\u0141 POD WEZWANIEM \u015aWI\u0118TEGO MIKO\u0141AJA BISKUPA W STARZNIE<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Ko\u015bci\u00f3\u0142 pod wezwaniem \u015bw. Miko\u0142aja Biskupa to zabytkowy drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142 z dachem pokrytym gontem. Wzniesiono go w 1617 r. Posiada barokowy wystr\u00f3j wn\u0119trza, do kt\u00f3rego nale\u017c\u0105 o\u0142tarz z XVIII wieku, p\u00f3\u017anobarokowy krucyfiks oraz ambona i chrzcielnica z po\u0142owy XVIII w. Warto zwiedzi\u0107 ca\u0142\u0105 miejscowo\u015b\u0107, w kt\u00f3rej zachowa\u0142o si\u0119 kilka ponad stuletnich dom\u00f3w drewnianych. Starzno istnia\u0142o prawdopodobnie jeszcze przed 1310 rokiem.\u00a0Brakuje jednak dokument\u00f3w umo\u017cliwiaj\u0105cych odtworzenie dziej\u00f3w miejscowo\u015bci w tamtych czasach. Jedynie w dokumencie z 1564 roku mo\u017cna odnale\u017a\u0107 wzmiank\u0119 o opuszczonej wsi Starzno. W tym te\u017c roku nast\u0105pi\u0142o ponowne za\u0142o\u017cenie wsi.<\/p>\n\n\n\n

        \"\"<\/a><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

        \u015arodowisko geograficzne terenu.<\/strong><\/p>\n

        Powiat cz\u0142uchowski to po\u0142udniowo \u2013 zachodni kraniec wojew\u00f3dztwa pomorskiego, teren dawnego pogranicza pomorsko \u2013 polskiego.<\/p>\n

        Wie\u015b Kocza\u0142a po\u0142o\u017cona jest na p\u00f3\u0142nocno \u2013 zachodnim kra\u0144cu powiatu, na tak zwanych piaszczystych \u0142awicach zwanych sandrami, kt\u00f3re powsta\u0142y na przedpolu moreny czo\u0142owej poprzez wytworzenie w\u00f3d roztopowych. Cech\u0105 charakterystyczn\u0105 takiej powierzchni s\u0105 wzniesienia i kotliny o r\u00f3\u017cnicach wysoko\u015bci od 130 do 165 m  n. p. m. Rze\u017ab\u0119 terenu dodatkowo wzbogacaj\u0105 liczne zag\u0142\u0119bienia bezodp\u0142ywowe, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kultura.koczala.pl\/gok\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/16"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kultura.koczala.pl\/gok\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/kultura.koczala.pl\/gok\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultura.koczala.pl\/gok\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kultura.koczala.pl\/gok\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/kultura.koczala.pl\/gok\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/16\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":783,"href":"https:\/\/kultura.koczala.pl\/gok\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/16\/revisions\/783"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kultura.koczala.pl\/gok\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}